Rektum Kanseri
Rektum kanserinde tedavi yalnızca ameliyattan ibaret değildir; tümörün yeri ve evresine göre kemoterapi, radyoterapi, cerrahi veya seçilmiş hastalarda ameliyatsız takip birlikte planlanabilir.
Rektum kanseri nedir?
Kalın bağırsağın son bölümü olan rektumda gelişen kanserdir. Kolon kanserine benzer biyolojik özellikler taşısa da yerleşim yeri nedeniyle tedavi planlaması daha karmaşık olabilir. Çoğu rektum kanseri de yıllar içinde yavaş büyüyen poliplerden kaynaklanır.
Belirtileri neler?
Erken evrede belirti vermeyebilir. İlerleyen dönemde dışkıda kan, dışkılama sırasında ağrı veya ıkınma hissi, dışkı kalınlığında incelme, tam boşalamama hissi, karın ağrısı ve şişkinlik, istemsiz kilo kaybı ve halsizlik görülebilir. Bu belirtiler başka nedenlere de bağlı olabilir; ancak herhangi biri varlığında mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Tanısı nasıl konur?
Kolonoskopi ve biyopsi ile tanı konur. Evreleme için pelvik MRI, tomografi ve gerektiğinde PET görüntüleme yapılır. Pelvik MRI rektum kanserinde tümörün çevre dokulara olan ilişkisini ve cerrahi sınırları değerlendirmede kritik öneme sahiptir.
Tedavisi nasıl yapılır?
Rektum kanserinde tedavi, kolon kanserine kıyasla daha sık olarak ameliyat öncesi tedaviyle başlar. Lokal ileri evre tümörlerde ameliyattan önce kemoterapi ve/veya radyoterapi uygulanır; buna neoadjuvan tedavi denir. Bu yaklaşım tümörü küçülterek ameliyatı kolaylaştırır, nüks riskini azaltır ve bazı hastalarda kalıcı stoma ihtiyacını ortadan kaldırabilir.
Tam yanıt ve ameliyatsız takip nedir?
Neoadjuvan tedavi sonrasında bir kısım hastada tümör görüntüleme ve endoskopik değerlendirmede tamamen kaybolabilir; buna tam yanıt denir. Bu seçilmiş hasta grubunda ameliyat yapılmaksızın sıkı bir takip programı uygulanabilir. Bu yaklaşım, hasta özellikleri ve tercihi göz önünde bulundurularak genel cerrah ve medikal onkologdan oluşan deneyimli bir ekip tarafından dikkatli hasta seçimiyle yürütülür.
Cerrahi nasıl yapılır?
Ameliyatta tümör, çevre lenf bezleri ve rektumun mezosu bir bütün olarak çıkarılır (total mezorektal eksizyon). Ameliyat sıklıkla kapalı (laparoskopik veya robotik) yöntemle yapılır. Tümörün rektumda ne kadar aşağıda olduğuna bağlı olarak kalıcı veya geçici stoma gerekebilir; bu durum ameliyat öncesinde hasta ile ayrıntılı şekilde konuşulur.
Tedavi kararı nasıl verilir?
Multidisipliner tümör konseyi tarafından değerlendirilerek verilir.
Ne zaman acil bir durumdur?
Ani gelişen şiddetli karın ağrısı, gaz ve dışkı çıkaramama ya da bol miktarda kanlı dışkılama acil değerlendirme gerektiren bulgulardır. Bu durumlarda vakit kaybetmeden en yakın acil servise başvurun.
