İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları
İnflamatuar bağırsak hastalıkları uzun süreli takip gerektirir; tedavi çoğunlukla ilaçlarla başlasa da komplikasyonlar, tedaviye yanıtsızlık veya kanser riski durumunda cerrahi gündeme gelebilir.
İnflamatuar bağırsak hastalıkları nedir?
Sindirim sisteminde kronik iltihaplanmayla seyreden hastalıkların genel adıdır. En sık karşılaşılan iki formu ülseratif kolit ve Crohn hastalığıdır. Her ikisi de ataklarla alevlenen, uzun süreli takip ve tedavi gerektiren hastalıklardır.
Ülseratif kolit nedir?
Kalın bağırsağın iç yüzeyini etkileyen, sürekli ve yüzeysel bir iltihaplanmadır. Kanlı ishal, karın ağrısı ve sık tuvalete gitme ihtiyacı en belirgin belirtilerdir. Hastalık yalnızca kalın bağırsağı tutar ve rektumdan başlayarak yukarı doğru yayılır.
Crohn hastalığı nedir?
Ağızdan anüse kadar sindirim sisteminin herhangi bir bölümünü tutabilen, bağırsak duvarının tüm katmanlarını etkileyen bir iltihaplanmadır. Karın ağrısı, ishal, kilo kaybı ve yorgunluk sık görülen belirtilerdir. Crohn hastalığında fistül, apse ve darlık gibi komplikasyonlar gelişebilir.
Tanısı nasıl konur?
Kolonoskopi ve biyopsi tanıda temel yöntemdir. Crohn hastalığında ince bağırsağı da değerlendirmek için MR enterografi veya kapsül endoskopi gerekebilir. Kan ve dışkı tetkikleri hastalığın aktivitesini izlemede yardımcı olur.
Tedavisi nasıl yapılır?
Her iki hastalık da sıklıkla öncelikle ilaçla tedavi edilir. İltihabı baskılamak ve atakları önlemek için çeşitli ilaç grupları kullanılır; son yıllarda biyolojik ve hedefe yönelik tedaviler bu alanda önemli bir yer edinmiştir. Tedavi gastroenterolog ile yakın iş birliği içinde yürütülür.
Cerrahi ne zaman gerekir?
İlaç tedavisine yanıt alınamadığında veya bazen başlangıçta, kanama, tıkanma, apse veya fistül gibi komplikasyonlar geliştiğinde ya da kanser riski söz konusu olduğunda cerrahi gündeme gelir. Ülseratif kolitte kalın bağırsağın tümüyle alınması kalıcı bir çözüm sağlayabilir. Crohn hastalığında ise cerrahi hastalığı ortadan kaldırmaz; komplikasyonların giderilmesi ve yaşam kalitesinin korunması hedeflenir. Ameliyat mümkün olduğunda kapalı (laparoskopik veya robotik) yöntemle yapılır.
Cerrahi karar nasıl verilir?
İnflamatuar bağırsak hastalıklarında cerrahi karar, gastroenterolog ve cerrahın birlikte değerlendirmesiyle verilir. Ameliyat zamanlaması ve yöntemi hastanın genel durumuna, hastalığın seyrine ve ilaç kullanım öyküsüne göre bireysel olarak planlanır.
