İnce Bağırsak Hastalıkları
İnce bağırsak hastalıkları çoğu zaman sinsi ilerleyebilir; karın ağrısı, şişkinlik, kansızlık, kilo kaybı veya tıkanıklık belirtileri görüldüğünde detaylı değerlendirme önemlidir.
İnce bağırsak nedir?
Mideden kalın bağırsağa uzanan, besinlerin sindirilip emildiği yaklaşık 4-5 metre uzunluğundaki bağırsak bölümüdür. Duodenum, jejunum ve ileum olmak üzere üç bölümden oluşur.
İnce bağırsakta hangi hastalıklar görülür?
İnce bağırsak; iyi huylu (selim) ve kötü huylu (malign) tümörler dahil pek çok farklı hastalığa ev sahipliği yapabilir. Crohn hastalığı, yapışıklıklar (adezyon) ve fıtıklar ince bağırsak tıkanıklığının sık nedenleri arasındadır. Tümörler ise görece nadir olmakla birlikte geniş bir yelpazede karşımıza çıkar.
Selim (iyi huylu) tümörler nelerdir?
Polip, leiomyom, lipom ve adenom gibi iyi huylu oluşumlardır. Çoğu zaman belirti vermez; başka bir nedenle yapılan tetkikte tesadüfen saptanabilir. Büyüyerek tıkanıklığa veya kanamaya yol açtıklarında cerrahi müdahale gerekebilir.
Malign (kötü huylu) tümörler nelerdir?
İnce bağırsak kanserleri kolon kanserine kıyasla çok daha nadir görülür. En sık karşılaşılan tipler adenokarsinom, nöroendokrin tümörler (karsinoid), lenfoma ve GIST (gastrointestinal stromal tümör) olarak sıralanabilir. Her birinin biyolojik davranışı ve tedavisi birbirinden farklıdır.
Belirtileri neler?
İnce bağırsak hastalıkları sinsi seyredebilir. Karın ağrısı, şişkinlik, bulantı ve kusma, iştahsızlık ve kilo kaybı, dışkıda gizli kan veya kansızlık (anemi) görülebilir. Tıkanıklık geliştiğinde karın şişliği, gaz ve dışkı çıkaramama ön plana çıkar.
Tanısı nasıl konur?
İnce bağırsağın standart endoskopik yöntemlerle değerlendirilmesi güçtür. Tomografi ve MR enterografi sık kullanılan görüntüleme yöntemleridir. Kapsül endoskopi ve çift balonlu enteroskopi ise bağırsak iç yüzeyinin doğrudan incelenmesine olanak tanır. Şüpheli lezyonlarda biyopsi ve gerektiğinde PET görüntüleme yapılır.
Tedavisi nasıl yapılır?
Selim tümörlerde yaklaşım lezyonun boyutuna ve belirtisine göre belirlenir; küçük ve asemptomatik olanlarda takip yeterli olabilirken semptomatik veya büyük lezyonlarda cerrahi uygulanır. Malign tümörlerde ise cerrahi temel tedavi yöntemidir; tümörün tipi ve evresine göre kemoterapi ve hedefe yönelik tedaviler eklenir. Ameliyat mümkün olduğunda kapalı (laparoskopik veya robotik) yöntemle yapılır. Tedavi kararı gerekli durumlarda multidisipliner tümör konseyi tarafından değerlendirilerek verilir.
Ne zaman acil bir durumdur?
Ani gelişen şiddetli karın ağrısı, karın şişliği, gaz ve dışkı çıkaramama tıkanıklığa işaret edebilir. Bol miktarda kanlı dışkı veya kusma da acil değerlendirme gerektiren bulgulardır. Bu durumlarda vakit kaybetmeden en yakın acil servise başvurun.
