Hiatal Herni
(Mide Fıtığı)
Mide fıtığı çoğu zaman sessiz ilerlese de reflü, yutma güçlüğü ve göğüs ağrısı gibi şikayetlerle kendini gösterebilir; bazı durumlarda ise cerrahi ya da acil değerlendirme gerekebilir.
Hiatal herni nedir?
Göğüs boşluğu ile karın boşluğunu birbirinden ayıran, kubbe şeklindeki büyük solunum kası diyaframdır. Yemek borusu, diyaframdaki "hiatus" adı verilen küçük bir delikten geçerek mideye ulaşır. Bu delik zamanla genişlediğinde, midenin üst kısmı buradan göğüs boşluğuna doğru kayar. Bu duruma hiatal herni denir.
Belirtileri neler?
Küçük hiatal herniler çoğu zaman belirti vermez ve başka bir nedenle yapılan tetkiklerde tesadüfen fark edilir. Belirti verdiğinde en sık görülenler şunlardır: göğüs arkasında yanma (reflü), ağza acı-ekşi su gelmesi, yutma güçlüğü, göğüs veya üst karın ağrısı, geğirme ve erken doyma hissi. Şikayetler genellikle yemeklerden sonra ve uzanınca artar.
Tanısı nasıl konur?
Tanı genellikle endoskopi ve tomografi gibi yöntemlerle konur. Bazı durumlarda yemek borusunun basıncını ve reflüyü değerlendiren ek testler de istenebilir.
Tedavisi nasıl yapılır?
Belirti vermeyen küçük herniler çoğu zaman tedavi gerektirmez, takip edilir. Reflü şikayeti olan hastalarda tedavi genellikle yaşam tarzı önerileri ve ilaçlarla başlar:
- Az ve sık öğünler, geç saatte yememek
- Kilo verme, sigara ve alkolden kaçınma
- Yatak başını hafif yükseltme
- Mide asidini azaltan ilaçlar
Cerrahi ne zaman gerekir?
İlaçlara rağmen şikayetlerin sürmesi, büyük herniler ya da midenin önemli bir kısmının göğüs boşluğuna kaymış olduğu durumlarda cerrahi gündeme gelir. Ameliyat genellikle kapalı (robotik/laparoskopik) yöntemle yapılır; mide tekrar karın boşluğuna indirilir, genişlemiş diyafram açıklığı daraltılır ve reflüyü önlemek için midenin üst kısmıyla bir koruma mekanizması oluşturulur (fundoplikasyon). Kapalı yöntem genellikle daha az ağrı ve daha hızlı iyileşme sağlar.
Ne zaman acil bir durumdur?
Büyük hiatal hernilerde, göğüs boşluğuna kayan mide nadiren kıvrılıp sıkışabilir. Ani ve şiddetli göğüs veya üst karın ağrısı, yutamama, ağza dolan tükürüğü dahi geçirememe, inatçı kusma ya da kusamama durumu önemli bir uyarıdır. Bu belirtiler midenin sıkıştığına işaret edebilir ve acil tıbbi değerlendirme gerektirir. Bu durumda vakit kaybetmeden en yakın acil servise başvurun.
